Wygrane marzenia i przegrane nadzieje czyli „Czternasta od końca. Opowieści o współczesnej Ukrainie" Mykoły Riabczuka

 

Tytuł: Czternasta od końca. Opowieści o współczesnej Ukrainie

Autor: Mykoła Riabczuk

Seria: Reportaż

Wydawnictwo: Znak

Data wydania: 2022

Liczba stron: 240

Kategoria: Literatura faktu, reportaż zagraniczny, zbiór esejów

Ocena: 8.5/10

To już moja trzecia książka na temat Ukrainy w tym roku (a właściwie wszystkie przeczytałam w nieco ponad pół roku) i trzeci raz jestem zaskoczona tym co otrzymałam. Niesamowite jest to jak wiele z tych lektur wyciągam, jak dużo wiedzy wciąż mi brakuje i jak wiele rzeczy niezmiennie intryguje, zdumiewa, zmusza do myślenia. Reportaże zagraniczne nieprzerwanie mnie zaskakują i dokształcają. Fenomenalne Ani żadnej wyspy. Rozmowy o Rosji i Ukrainie zostały napisane przez wybitnych znawców, ale jednak Polaków, zaś Planeta Piołun Oksany Zabużko, choć niewątpliwie jest to zbiór esejów autorstwa Ukrainki, to ma mocniejszy kontekst kulturowy, a zdecydowanie mniej polityczny, ponadto jak na książkę wydaną przed wojną przystało, nie ma tu odniesienia do tego co obecnie dzieje się u naszych sąsiadów. Tymczasem Mykoła Riabczuk w swojej książce zawarł zarówno teksty wcześniejsze (najstarszy z nich został wydany w 2007), jak również napisane współcześnie i to skusiło mnie do lektury.

Czternasta od końca. Opowieści o współczesnej Ukrainie Mykoły Riabczuka to zbiór kilkunastu esejów, który mogłam przeczytać dzięki życzliwości księgarni taniaksiazka.pl, a który w Ukrainie zdobył bardzo duże uznanie. Zbiór, który otrzymaliśmy my w Polsce nieco różni się od wydanego w 2021 roku pierwowzoru (o czym możemy przeczytać w Nocie od wydawcy zamieszczonej na końcu książki), niektóre artykuły usunięto, a w zamian dodano "trzy teksy powstałe w 2021 i 2022 roku oraz wstęp napisany specjalnie dla polskiego czytelnika". Ponadto, zmieniony został tytuł książki, o czym z kolei możemy przeczytać we wstępie i zamiast Leksykonu nacjonalisty otrzymaliśmy Czternasty od końca. Opowieści o współczesnej Ukrainie. Warto też wiedzieć, że pan Riabczuk w 2022 roku otrzymał za tę książkę Narodową Nagrodę im. Tarasa Szewczenki.

Cała rosyjska tożsamość narodowa opiera się na przewrotnym założeniu, że Ukraińcy to nie naród, lecz jedynie regionalny rodzaj Rosjan, kuzyni ze wsi, raczej życzliwi, ale dosyć tępi i wymagający przez to ciągłego paternalizmu i okazjonalnego kopniaka.